1. Phiếu Phân Tích COA Than Hoạt Tính Là Gì?
Phiếu phân tích kết quả thử nghiệm COA (Certificate of Analysis) là văn bản do nhà sản xuất có phòng kiểm định đạt chuẩn (hoặc cơ quan kiểm định độc lập như Quatest, Vinacontrol) phát hành cho từng lô hàng xuất xưởng. COA chứng minh các chỉ số vật lý, hóa học và năng lực hấp phụ thực tế của lô than hoạt tính có đạt theo hợp đồng mua bán và tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hay tiêu chuẩn ASTM quốc tế hay không.
2. Giải Mã 6 Chỉ Số Sống Còn Trên Bảng COA Than Hoạt Tính
1. Chỉ Số Hấp Phụ Iodine (Iodine Number – mg/g)
Ý nghĩa: Đo khối lượng I-ốt (tính bằng mg) được hấp phụ bởi 1 gam than. Đây là thước đo thể tích vi mao quản (Micropores < 2nm) bẫy các chất hữu cơ kích thước nhỏ.
Ngưỡng chuẩn: Than lọc nước thô đạt 500 – 700 mg/g; Than lọc nước tinh khiết, nước uống gáo dừa đạt 900 – 1.100 mg/g. Iodine càng cao, giá thành than càng đắt.
2. Chỉ Số Hấp Phụ CTC (Carbon Tetrachloride – %)
Ý nghĩa: Thước đo tiêu chuẩn vàng cho than hoạt tính xử lý khí thải (pha khí). Phản ánh khả năng bẫy các hơi dung môi VOCs và khí độc.
Ngưỡng chuẩn: Than lọc khí chất lượng cao phải đạt CTC từ 40% – 70%. Lưu ý: Than lọc nước không cần đo CTC.
3. Khả Năng Hấp Phụ Xanh Methylen (Methylene Blue – ml hoặc mg/g)
Ý nghĩa: Thước đo khả năng tẩy màu của than hoạt tính dạng bột (PAC). Phản ánh thể tích mao quản trung bình (Mesopores 2 – 50nm) chuyên bẫy các đại phân tử màu cồng kềnh.
Ngưỡng chuẩn: Than bột tẩy màu Canopy đạt ≥ 180 ml – 210 ml (tiêu chuẩn xuất khẩu cho ngành đường, dầu ăn, dệt nhuộm).
4. Độ Cứng Cơ Học (Hardness / Ball-pan – %)
Ý nghĩa: Khả năng chống mài mòn, chống vỡ vụn khi hạt than chịu va đập trong dòng nước chảy xiết hoặc dòng gió thổi mạnh.
Ngưỡng chuẩn: Phải đạt ≥ 95% – 98%. Riêng dòng than thu hồi vàng trong bể quặng bùn đá, độ cứng phải đạt ≥ 99%.
5. Hàm Lượng Tro Toàn Phần (Ash Content – %)
Ý nghĩa: Phần chất vô cơ trơ (oxit kim loại, silica) còn sót lại sau khi đốt cháy than. Tro không có tác dụng lọc mà làm giảm diện tích mao quản.
Ngưỡng chuẩn: Than gáo dừa & than gỗ Canopy đạt độ tro cực thấp ≤ 3% – 5%. Nếu COA ghi tro > 10% – 15%, chứng tỏ than bị pha tạp đất sét hoặc dùng than đá non kém phẩm cấp.
6. Độ Ẩm Khi Đóng Bao (Moisture Content – %)
Ý nghĩa: Lượng nước tồn tại trong mao quản than khi xuất xưởng.
Ngưỡng chuẩn: Phải ≤ 5% – 8%. Cảnh báo: Nếu độ ẩm > 10% – 15%, doanh nghiệp đang phải trả tiền mua nước thay vì mua than, đồng thời nước sẽ choán chỗ các mao quản làm giảm hoạt tính.
3. 3 Chiêu Trò Gian Lận Thông Số COA Cần Cảnh Giác
- Dùng COA photo cũ, không khớp số lô (Batch No): Mỗi đợt sản xuất xuất xưởng đều có số Batch riêng. Hãy yêu cầu đơn vị bán cung cấp COA đúng theo số lô in trên vỏ bao bì.
- Lập lờ giữa than gáo dừa và than đá antraxit: Than antraxit chưa hoạt hóa chỉ có tác dụng lọc cặn, Iodine chỉ đạt dưới 200 mg/g nhưng thường bị một số đơn vị bán trộn lẫn để giảm giá.
- Khai khống Iodine bằng cách thử nghiệm nội bộ: Chỉ tin tưởng các phiếu kiểm định từ phòng thí nghiệm được cấp chứng chỉ VILAS hoặc các trung tâm kiểm định độc lập của nhà nước.
